Provincie wil het anders doen na chaos met Qbuzz: overgang voortaan in zomer in plaats van winter
REGIO - Na de chaos met het busvervoer van Qbuzz moet de provincie snel verbeteringen doorvoeren. De provincie liet onderzoek doen naar wat er mis ging bij de overgang van Arriva naar Qbuzz vorig jaar. In de evaluatie staat dat het verstandig is om bus-stallingen in provinciaal beheer te nemen en om een nieuwe concessie in de zomer te laten beginnen in plaats van in de winter.
Zo ongeveer alles dat mis kon gaan, ging ook mis toen Qbuzz in december 2024 moest beginnen als busvervoerder in de Bollenstreek, de Leidse en Goudse regio.
Het personeelsbestand was niet op orde, er waren te weinig bussen geleverd door leveranciers Yutong en Iveco en de stallingen voor de bussen - met bijbehorende elektrische laadpunten - waren ook niet gereed en bleken een 'hoofdpijndossier' omdat vergunningen niet rond kwamen.
Evaluatieonderzoek
Een valse start was het dus. Dat wordt ook nog maar eens duidelijk in het evaluatieonderzoek dat de provincie liet uitvoeren door bureau TwynstraGudde.
De conclusie is dat Qbuzz en de provincie Zuid-Holland er pas op het allerlaatste moment achter kwamen dat veel zaken verre van op orde waren, het was ook te laat om maatregelen te treffen.
Forse tekorten
Zo kwam men er op het provinciehuis pas eind november 2024 achter dat er een tekort was van 58 voltijdsbanen en dat er een tekort was van 109 elektrische bussen.
Dat terwijl Qbuzz half december moest beginnen. Dat heeft de reiziger begin vorig jaar zeker gevoeld: veel bussen vielen uit, er reden dieselbussen in plaats van elektrische en pas in maart waren alle problemen verholpen. Reizigers stonden soms letterlijk in de kou.
'Geen schoonheidsprijs'
'De start verdient bepaald geen schoonheidsprijs', benadrukt CDA-fractievertegenwoordiger Dagmar van den Herik nog maar eens. Iets waar het gros van de Statenleden het mee eens zijn.
'We zijn blij dat er nu een evaluatie ligt en dat er stappen worden gezet', betoogt Pro-Statenlid Lars Klappe. Ook hij ziet dat de problemen bij Qbuzz veel te laat aan het licht kwamen.
'Wat gaan we anders doen?'
'We moeten naast dit rapport ook op landelijk niveau kijken wat er structureel beter kan. We willen voorkomen dat we opnieuw dezelfde fouten maken in de toekomst', zegt Klappe, die ook wil weten of de provincie genoeg middelen heeft om bij te sturen.
Dat betoog krijgt steun van de Partij voor de Dieren en D66: 'Voor ons is de belangrijkste vraag: wat gaan we bij de volgende concessie anders doen', zegt D66-statenlid Lisanne van Damme.
Maar wat zijn dan de lessen die moeten worden getrokken? Die zitten bijvoorbeeld in het moment dat een concessie van start moet gaan en in het geleidelijk over laten gaan van de busconcessie, valt te lezen in het evaluatie.
Ook zou het verstandig zijn om bus-stallingen in eigen beheer te laten nemen door de provincie. Op die manier zou een overstap op een nieuwe aanbieder soepeler moeten verlopen.
Zo snel mogelijk regelen
'Laten we dat zo snel mogelijk regelen', bepleit BBB-fractievoorzitter Niels Oosterom daarom ook. Volgens ChristenUnie-fractievoorzitter Steven Datema moeten er 'nu keuzes gemaakt gaan worden' om het soepel te laten verlopen.
Ook gedeputeerde Jeroen van Dijken (VVD, openbaar vervoer) vond de start van Qbuzz 'ondermaats'. Zijn voorganger Frederik Zevenbergen heeft er volgens hem wel bovenop gezeten en ervoor gezorgd dat het busvervoer snel op orde kwam.
'Voldoende tijd'
Volgens Van Dijken heeft de provincie 'voldoende middelen' om in dit soort situaties in te grijpen. De 'samenloop van omstandigheden en een informatiegebrek' hebben er echter voor gezorgd dat de problemen zo groot werden vorig jaar.
Gedeputeerde Van Dijken zegt ook al aan voorstellen te werken, maar de volgende concessiewisseling is wel pas in 2033. Haast heeft Van Dijken dus niet, die verwacht dat plannen pas na de verkiezingen op tafel komen. 'We hebben dus nog voldoende tijd om te beslissen.'
Zomerwisseling
Zo wordt dus gedacht aan het verplaatsen van het moment van de concessiewisseling naar de zomer. Maar dat brengt wel 'juridische problemen' met zich mee, de concessie moet dan een half jaar worden verkort of verlengd.
'We willen de prestaties van een vervoersbedrijf en de waardering van de reizigers daarin meewegen', stelt Van Dijken. Ook wordt gewerkt aan een plan om stallingen in eigen beheer te nemen, daar werd eerder al 15 miljoen euro voor vrijgemaakt.
Na verkiezingen verder kijken
Het leidt tot instemming in de commissiezaal. 'Ik zie dat de Gedeputeerde Staten met goede dingen bezig is', zegt Klappe. 'Ik had graag méér stappen gezien, maar die gaan nu niet tot stand komen. Voor nu kunnen we de discussie sluiten en na de verkiezingen kijken we verder.'
Lees ook: Vervoersbedrijf geeft gratis dagkaarten weg als compensatie voor ‘chaotische’ periode
