Provincie stelt subsidie beschikbaar voor opvang vleermuizen
GEMEENTE NIEUWKOOP - Provincie Zuid-Holland stelt opnieuw subsidie beschikbaar voor alternatieve vleermuisverblijven in gemeenten als Alphen aan den Rijn, Nieuwkoop en Kaag en Braassem. De regeling moet voorkomen dat beschermde vleermuizen hun leefgebied verliezen door woningisolatie.
In 2023 stelde het kabinet 54 miljoen euro beschikbaar om provincies en gemeenten te ondersteunen bij het opstellen van plannen om natuurvriendelijk te kunnen isoleren. Voor het maken van alternatieve verblijfplaatsen voor de beschermde soorten is 8,8 miljoen euro vrijgemaakt. Het restbedrag zit voornamelijk in het opstellen en handhaven van plannen.
Provincie Zuid-Holland stelt nu ook in 2026 subsidie vrij voor de realisatie van alternatieve verblijfplaatsen, deze subsidie is specifiek voor vleermuizen. Het maximale budget hiervoor is 668.941 euro. Hiervan is er 36.117 euro beschikbaar voor gemeente Alphen aan den Rijn, 29.345 euro voor Nieuwkoop en 33.860 euro voor Kaag en Braassem.
Beschermde krakers
De laatste jaren worden in Nederland steeds meer woningen geïsoleerd vanwege de energietransitie en hoge energieprijzen. Bij deze isolatie en ook bij renovatie en sloop verdwijnen vaak kieren, spouwmuren en andere holtes in gebouwen. Juist deze plekken worden gebruikt door bijvoorbeeld vleermuizen, huismussen en gierzwaluwen als verblijfplaats.
Ook in de omgeving verdwijnen vaak oude bomen en natuurlijke structuren, waardoor vleermuizen niet alleen hun verblijfplaatsen kwijtraken, maar ook delen van hun leefgebied. Tegelijkertijd zijn deze soorten streng beschermd onder de Habitatrichtlijn, waardoor hun verblijfplaatsen niet zomaar mogen verdwijnen.
Omgevingsbrede oplossing
Bij isolatie of verbouwing moest eerst ecologisch onderzoek per individueel gebouw worden gedaan om te kijken of er vleermuizen aanwezig waren. Als dat zo was, moest een vergunning worden aangevraagd en moesten maatregelen worden genomen, zoals het plaatsen van nieuwe verblijfplaatsen. Dit systeem was echter duur en kostte veel tijd, omdat onderzoek vaak alleen in bepaalde seizoenen kon plaatsvinden. Hierdoor liepen veel bouw- en isolatieprojecten vertraging op.
Daarom is er een nieuwe manier bedacht. In plaats van bij elk huis apart te kijken of er vleermuizen zitten, wordt nu voor een hele gemeente tegelijk onderzocht waar vleermuizen leven en wat ze nodig hebben. Daarna wordt er één groot plan gemaakt voor het hele gebied, een zogeheten Soorten Management Plan (SMP). Met dat plan kunnen gemeenten een omgevingsvergunning aanvragen, waarmee zij toestemming krijgen om te isoleren of te bouwen zonder dat elke huiseigenaar apart onderzoek hoeft te laten doen.
Wel moeten de plekken waar vleermuizen wonen die verdwijnen worden vervangen. Dat gebeurt bijvoorbeeld door vleermuiskasten op te hangen of speciale openingen in gebouwen te maken waar ze kunnen blijven wonen. Hiervoor is dus vanuit de Provincie Zuid-Holland subsidie beschikbaar gesteld.
Wat gebeurt er met de subsidie?
Gemeente nieuwkoop voert sinds 28 april 2025 een ecologisch onderzoek uit. Een onderzoeksbureau maakt een Soorten Management Plan (SMP).
Momenteel worden de laatste ecologische veldonderzoeken gedaan. Eind 2026 verwacht de gemeente de omgevingsvergunning aan te vragen. Het onderzoek is gefinancierd vanuit de gemeente, aangevuld met de subsidie en een bijdrage vanuit woningcorporaties.
Aankomende periode word onderzocht of de verblijfplaatsen vooruitlopend op de gehele omgevings vergunning al gebouwd kunnen worden. Dit is afhankelijk van de beschikbare capaciteit, beschikbare middelen en de aanvullende subsidie vanuit de provincie, meldt de gemeente Nieuwkoop.
Onderzoek
Het onderzoek duurt bijna het hele jaar. Op verschillende momenten kijken de ecologen naar verschillende dieren. Zij doen onderzoek naar de verblijfplaatsen, vliegroutes en plekken waar voedsel te vinden is. Ze bekijken de wijk en de omgeving en indien nodig de gebouwen in die wijk. Dat doen ze met een warmtebeeldcamera, verrekijker en/of zaklamp.
Ze bekijken bijvoorbeeld of er een kraam- of verblijfplaats van een beschermde diersoort in of bij een woning is. Op een aantal plaatsen in sommige buurten hangen de ecologen ook kastjes op die de geluiden van langsvliegende vleermuizen meten.
Lees ook: Nieuwe fietsroute laat uitbreiding natuur rond Nieuwkoopse Plassen zien
